Hướng dẫn dinh dưỡng cho người mắc COPD: 5 lời khuyên về chế độ ăn uống dành cho người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Chế độ ăn uống lành mạnh không thể chữa khỏi bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) nhưng có thể giúp cơ thể bạn chống lại các bệnh nhiễm trùng, bao gồm cả nhiễm trùng đường hô hấp có thể dẫn đến nhập viện. Ăn uống lành mạnh cũng có thể giúp bạn cảm thấy tốt hơn.

Duy trì chế độ dinh dưỡng trong khi kiểm soát bệnh này không nhất thiết phải nhàm chán hay khó khăn. Chỉ cần làm theo những lời khuyên lành mạnh sau đây.

Nên ăn gì?

Chế độ ăn ít carbohydrate giúp giảm sản sinh carbon dioxide. Điều này có thể giúp những người mắc COPD kiểm soát sức khỏe tốt hơn.

Chế độ ăn giàu thực phẩm nguyên chất, rau củ và chất béo lành mạnh, chẳng hạn như chế độ ăn Địa Trung Hải, có thể bảo tồn chức năng phổi ở người mắc COPD và thậm chí giảm nguy cơ phát triển bệnh.

Thực phẩm giàu protein

Các nguồn protein chất lượng cao bao gồm:

• các nguồn thực vật như đậu phụ, tempeh và seitan
• các loại đậu, bao gồm đậu gà và đậu nành non
• thịt gia cầm nạc
• trứng
• thịt đỏ nạc
• cá béo như cá hồi, cá thu và cá mòi

Carbohydrate phức tạp

Nếu bạn bổ sung carbohydrate vào chế độ ăn uống của mình, hãy chọn carbohydrate phức tạp. Những thực phẩm này giàu chất xơ, giúp cải thiện chức năng của hệ tiêu hóa và kiểm soát lượng đường trong máu.

Các thực phẩm nên bổ sung vào chế độ ăn uống của bạn bao gồm:

• đậu Hà Lan
• cám
• khoai tây cả vỏ
• đậu lăng
• quinoa
• các loại đậu
• yến mạch
• lúa mạch

Thực phẩm giàu kali

Kali rất cần thiết cho chức năng phổi, vì vậy thiếu kali có thể gây ra các vấn đề về hô hấp. Hãy cố gắng ăn những thực phẩm chứa nhiều kali, chẳng hạn như:

• bơ
• rau lá xanh đậm
• cà chua
• măng tây
• củ cải đường
• khoai tây
• chuối
• cam

Thực phẩm giàu kali có thể có lợi nếu chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ của bạn đã kê đơn thuốc lợi tiểu.

Chất béo lành mạnh

Khi chọn chế độ ăn nhiều chất béo, thay vì chọn đồ chiên rán, hãy chọn các món ăn nhẹ và bữa ăn chứa chất béo như:

• bơ
• các loại hạt
• hạt giống
• dừa và dầu dừa
• ô liu và dầu ô liu
• cá béo
• phô mai

Những thực phẩm cần hạn chế

Một số thực phẩm có thể gây ra các vấn đề như đầy hơi và chướng bụng, hoặc có rất ít hoặc không có giá trị dinh dưỡng. Các thực phẩm cần tránh hoặc hạn chế bao gồm:

• Muối: Quá nhiều natri hoặc muối trong chế độ ăn uống gây giữ nước, có thể ảnh hưởng đến khả năng thở của bạn.

• Một số loại trái cây: Táo, các loại trái cây có hột như mơ và đào, và dưa có thể gây đầy hơi và chướng bụng ở một số người do carbohydrate dễ lên men. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề về hô hấp ở những người mắc COPD.

• Một số loại rau: Nhiều loại rau và đậu gây đầy hơi và chướng bụng, bao gồm:
  • đậu
  • bắp cải Brussels
  • bắp cải
  • súp lơ
  • ngô
  • hành tây
  • đậu Hà Lan

• Sản phẩm từ sữa: Một số sản phẩm từ sữa, chẳng hạn như sữa và phô mai, làm cho đờm đặc hơn.

• Thức ăn chiên rán: Thức ăn chiên rán, chiên ngập dầu hoặc nhiều dầu mỡ có thể gây đầy hơi và khó tiêu. Thức ăn nhiều gia vị cũng có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến hô hấp của bạn.

Uống đủ nước

Người mắc COPD nên cố gắng uống nhiều chất lỏng trong suốt cả ngày. Nên uống khoảng sáu đến tám ly nước không chứa caffeine mỗi ngày (mỗi ly khoảng 240ml). Uống đủ nước giúp làm loãng chất nhầy và dễ ho ra hơn.

Kiểm soát cân nặng

Cân nặng có thể ảnh hưởng đến các triệu chứng và cách điều trị COPD.

Nếu bạn thừa cân

Thừa cân hoặc béo phì có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng COPD. Trọng lượng cơ thể dư thừa thường khiến tim và phổi phải làm việc vất vả hơn, làm cho việc thở khó khăn hơn. Điều này cũng có thể làm tăng nhu cầu oxy.

Cân nặng của bạn sẽ ảnh hưởng đến lượng calo mà cơ thể cần để hoạt động. Bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng có thể tư vấn cho bạn về cách kiểm soát cân nặng bằng cách tuân theo một kế hoạch ăn uống phù hợp và một chương trình tập thể dục khả thi.

Tìm hiểu thêm về mối liên hệ giữa cân nặng và COPD.

Nếu bạn thiếu cân

Một số triệu chứng của COPD, chẳng hạn như chán ăn, trầm cảm hoặc cảm thấy không khỏe, có thể khiến bạn ăn ít hơn và cuối cùng là giảm cân. Nếu bạn thiếu cân, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi hoặc dễ bị nhiễm trùng hơn.

Những người mắc COPD thường cần nhiều năng lượng hơn cho việc thở và các chức năng cơ khác. Do đó, việc bổ sung đủ năng lượng là rất cần thiết.

Nếu bạn thiếu cân, hãy cố gắng bổ sung các món ăn nhẹ lành mạnh, giàu calo vào chế độ ăn uống của mình.

Chuẩn bị sẵn sàng cho bữa ăn

Với bệnh COPD, việc chuẩn bị thức ăn trở nên đơn giản và không gây căng thẳng là rất quan trọng. Hãy làm cho bữa ăn dễ dàng hơn, khuyến khích sự thèm ăn nếu bạn thiếu cân, và tuân thủ một chế độ ăn uống lành mạnh bằng cách làm theo các hướng dẫn sau:

Ăn các bữa nhỏ

Hãy thử ăn năm đến sáu bữa nhỏ mỗi ngày thay vì ba bữa lớn. Ăn các bữa nhỏ hơn có thể giúp bạn tránh bị no quá mức và cho phổi đủ không gian để giãn nở, giúp thở dễ dàng hơn.

Ăn bữa chính sớm

Hãy cố gắng ăn bữa chính vào đầu ngày. Điều này sẽ giúp tăng cường năng lượng cho cả ngày.

Chọn thực phẩm nhanh và dễ chế biến

Hãy chọn những thực phẩm nhanh và dễ chế biến. Điều này sẽ giúp bạn tránh lãng phí năng lượng. Hãy ngồi xuống khi chuẩn bị bữa ăn để bạn không quá mệt mỏi khi ăn và nhờ gia đình và bạn bè giúp đỡ chuẩn bị bữa ăn nếu cần.

Bạn cũng có thể đủ điều kiện sử dụng dịch vụ giao bữa ăn tận nhà.

Hãy ngồi thoải mái

Ngồi thoải mái trên ghế tựa lưng cao khi ăn để tránh gây áp lực quá lớn lên phổi.

Nấu đủ thức ăn thừa

Khi nấu ăn, hãy nấu phần lớn hơn để có thể bảo quản lạnh hoặc đông lạnh một phần để dùng sau và chuẩn bị sẵn các bữa ăn bổ dưỡng khi bạn cảm thấy quá mệt mỏi để nấu nướng.

Tóm tắt

Khi mắc bệnh COPD, việc chú trọng đến sức khỏe tổng thể là rất quan trọng, và dinh dưỡng đóng vai trò lớn trong đó. Lên kế hoạch cho các bữa ăn và bữa phụ lành mạnh, đồng thời chú trọng đến việc tăng cường chất béo có thể giúp bạn kiểm soát các triệu chứng và giảm thiểu biến chứng.

Nguồn: healthline