Champagne là loại rượu vang sủi nổi tiếng nhất thế giới với những bọt khí mịn màng, hương thơm phức hợp của bánh mì nướng, táo và các loại hạt.
Nhưng bạn có biết rằng rượu vang sủi không chỉ có Champagne? Hãy cùng khám phá những bí mật về rượu vang sủi để bạn có thể tìm thấy những lựa chọn thay thế tuyệt vời, nhiều loại có chất lượng tương đương nhưng giá cả có thể thấp hơn Champagne.
3 Loại Rượu Vang Sủi Bọt Nên Khám Phá
Các kỹ thuật sản xuất rượu vang sủi bọt khác nhau xuất hiện nhờ công nghệ và sự phổ biến vào từng thời điểm trong lịch sử. Mỗi kỹ thuật mang đến một trải nghiệm thưởng thức độc đáo. Phương pháp truyền thống, được đặt tên như vậy vì nó trở thành tiêu chuẩn; Pétillant Naturel, thường được viết tắt là “Pét-Nat”; và Phương pháp thùng chứa, đôi khi được gọi là “Phương pháp Charmat”, có nguồn gốc từ Pháp và Ý.
Phương pháp truyền thống – Sự trỗi dậy của Champagne
Phương pháp này là một chuỗi các bước cụ thể bao gồm việc làm rượu nền, thêm đường và men vào rượu trong chai, tạo ra quá trình lên men thứ cấp bên trong chai – đây là điều tạo nên bọt khí của Champagne.
Khi men đã tiêu thụ hết đường trong chai, rượu sẽ khô, và khí carbon dioxide (CO2) bị giữ lại trong chai, nghĩa là khi bạn mở chai, rượu sẽ có bọt. Tuy nhiên, men đó, vì không còn thức ăn, sẽ chết và tạo ra rượu bị đục. Chúng ta gọi những cặn men chết này là “bã men”.
Nếu để rượu tiếp xúc với bã men trong thời gian dài, ta sẽ có được hương thơm nướng, bánh mì và hạt. Đó là điều làm cho rượu vang sủi bọt theo phương pháp truyền thống trở nên độc đáo. Khi nhà sản xuất rượu quyết định rượu đã đủ thời gian tiếp xúc với bã men, họ sẽ loại bỏ chúng bằng phương pháp gọi là “tách cặn”.
Rượu vang theo phương pháp truyền thống có hương vị như thế nào?
Rượu vang sủi bọt theo phương pháp truyền thống được ủ trên cặn men, điều này tạo ra hương thơm “tự phân hủy” – những hương thơm này có mùi như bánh mì, bánh quy, bánh brioche và bột nhào. Thời gian ủ càng lâu, hương thơm càng đậm đà và giá thành càng cao.
Một số loại rượu vang cao cấp được ủ trên cặn men rất lâu, đôi khi hơn 10 năm! Điều này làm tăng giá thành vì thời gian đồng nghĩa với tiền bạc. Tuy nhiên, nếu bạn biết cách tìm kiếm, bạn có thể tìm được những món hời tuyệt vời. Hãy cùng xem chúng ta cần biết những gì.
Rượu Crémant của Pháp
Có nhiều vùng ở Pháp, nhưng ngoài vùng Champagne, sản xuất rượu vang sủi bọt tuyệt vời bằng cùng một loại nho và phương pháp. Hãy tìm chữ “Crémant” trên nhãn chai ở các vùng như Burgundy, Alsace, Limoux và Loire để tìm được những món hời.
Rượu Cava của Tây Ban Nha
Rượu Cava ở Tây Ban Nha cũng tuân theo phương pháp truyền thống và có thể mang lại giá trị tuyệt vời cho những loại rượu có độ phức tạp về hương vị bột nhào và bánh mì. Để tìm những ví dụ đặc biệt, hãy tìm chữ “Reserva”, “Gran Reserva” hoặc “Paraje” trên nhãn chai. Họ sử dụng các giống nho bản địa như Xarello, Macabeo và Parellada, thay vì các giống nho truyền thống của Champagne như Pinot Noir, Meunier và Chardonnay, điều này mang lại cho rượu vang hương vị đậm đà, mộc mạc độc đáo.
Phương pháp Metodo Classico của Ý
Hãy thử Franciacorta và Trento DOC ở miền Bắc nước Ý để cảm nhận hương vị đậm đà của bột mì và các loại hạt, cùng với sự tươi mát và hương táo. Những loại rượu này được làm từ các giống nho truyền thống của Champagne là Pinot Noir và Chardonnay.
Những loại rượu vang sủi bọt theo phương pháp truyền thống này thường bị bỏ qua nhưng có thể là lựa chọn thay thế tuyệt vời cho Champagne. Để tìm những loại rượu hảo hạng nhất, hãy tìm nhãn ghi “Riserva”. Điều đó có nghĩa là rượu Trento được ủ 3 năm và Franciacorta được ủ 5,5 năm trên cặn men (thật tuyệt vời!).
Cap Classique của Nam Phi
Được làm từ Chardonnay và Pinot Noir, nhưng cũng sử dụng Chenin Blanc, những loại rượu vang tươi mát và có khả năng lưu trữ lâu năm này có thể mang lại giá trị tuyệt vời. Hãy tìm nhãn ghi “Cap Classique” để mua được hàng chính hiệu.
Rượu vang sủi bọt California
Một số nhà sản xuất Champagne đã mở cửa hàng khắp vùng ven biển California khi nhận thấy rượu vang từ tiểu bang tuyệt vời này có thể ngon đến mức nào. Sự kết hợp giữa bí quyết sản xuất Champagne với thổ nhưỡng California đã tạo ra những loại rượu vang xuất sắc, nhiều loại trong số đó rất khó, thậm chí không thể phân biệt được với Champagne trong một cuộc thử nếm mù.
Rượu vang sủi bọt Đức (Sekt)
Đức sản xuất rất nhiều rượu vang sủi bọt, mà họ gọi là “Sekt”. Chỉ một phần nhỏ các nhà sản xuất rượu vang sử dụng quy trình truyền thống tốn nhiều công sức, sử dụng các giống nho như Riesling, Silvaner, Pinot Noir và Chardonnay. Hãy tìm một trong những nhãn sau để tìm thấy: Traditionelle, Klassische Flaschengärung, hoặc Winzersekt.
Thời kỳ trước Champagne – Rượu vang sủi bọt tự nhiên (Pét-Nat)
Bạn có biết người ta đã làm rượu vang sủi bọt trước cả Champagne? Điều đó là sự thật!
Chúng ta thường nghĩ rượu vang luôn được đựng trong chai, nhưng nhiều thế kỷ trước, thậm chí đến giữa những năm 1800, rượu vang thường được ủ trong thùng gỗ, và sau đó một người gọi là “người đóng chai” (sau này trở thành quản gia) sẽ chuyển rượu từ thùng sang chai để dùng trong bữa tối.
Điều này liên quan đến rượu vang sủi bọt như thế nào? Ngay từ những năm 1500, người ta đã nhận thấy rằng nếu họ cho rượu vang đã lên men một phần vào chai thay vì thùng gỗ, rồi niêm phong lại, thì rượu vang thu được sẽ sủi bọt sau vài tháng, như thể bằng phép màu!
Bây giờ chúng ta biết (nhờ khoa học!) rằng men rượu vẫn tiếp tục hoạt động, ăn đường và tạo ra khí carbon dioxide (CO2). Khi họ làm điều này trong một chai kín, khí CO2 đó bị giữ lại và tạo ra rượu vang sủi bọt.
Áp suất tích tụ rất lớn, vì vậy những chai rượu đầu tiên thường bị nổ, nhưng nếu bạn may mắn, bạn sẽ có được một chai “Pétillant Naturel” hay rượu vang sủi bọt tự nhiên. Phương pháp này cũng được gọi là “Méthode Ancestrale”.
Rượu vang Pét-Nat có vị như thế nào?
Những loại rượu này có hương vị rất đa dạng vì chúng được làm từ nhiều loại nho khác nhau! Bạn có thể cảm nhận được sự kết hợp giữa vị tươi mát và trái cây, đến vị bột mì và bánh mì brioche, hoặc vị độc đáo, tùy thuộc vào nhà sản xuất. Vì những loại rượu này không được lọc cặn (không loại bỏ cặn men), rượu vang Pét-Nat sẽ hơi đục. Đừng lo lắng, nó vẫn an toàn để uống!
Những loại rượu này thường là rượu thủ công và trong nhiều trường hợp là rượu tự nhiên, với sản lượng rất nhỏ, vì vậy chi phí và chất lượng thường cao hơn so với rượu vang sủi bọt thông thường. Nhưng chúng là một cách tuyệt vời để thử nghiệm những hương vị mới lạ và độc đáo.
Những điều cần lưu ý khi chọn rượu vang Pét-Nat
“Pét-Nat” hoặc Méthode Ancestrale là một số từ khóa quan trọng. Chúng thường có nhãn mác khá độc đáo, và thường có màu đục hoặc mờ. Bạn có thể tìm thấy chúng ở các nhà hàng và quán bar chuyên về rượu vang, cũng như các cửa hàng rượu nhỏ độc lập. Chúng thường được đóng chai với nắp vặn (giống như nắp chai bia).
Một số khu vực sản xuất nhiều loại Pét-Nat thú vị và độc đáo là Áo, Tây Ban Nha, Pháp, California và Úc.
Khoa học thắng thế – Phương pháp lên men trong bể
Vào cuối những năm 1800, người ta tìm kiếm một cách thông minh hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn để sản xuất rượu vang sủi bọt mà không làm giảm chất lượng.
Hai nhà nghiên cứu rượu vang ở hai quốc gia khác nhau, Charmat ở Pháp và Martinotti ở Ý, đã đưa ra một giải pháp: Thay vì lên men lần thứ hai trong chai, tại sao chúng ta không làm điều đó trong một bể lớn, có áp suất? Điều này tiết kiệm thời gian và hiệu quả hơn.
Rượu vang lên men trong bể có hương vị như thế nào?
Những loại rượu này không ủ trên cặn men (men chết), vì vậy chúng không có những hương vị “tự phân hủy” như bánh mì, bánh brioche. Nhưng đó không phải là điều xấu!
Đôi khi bạn có một giống nho, như Glera trong Prosecco hoặc Moscato trong Asti, mà bạn không muốn che lấp bởi những hương thơm đó. Khi bạn muốn các đặc tính của giống nho như hương trái cây và hoa tỏa sáng, phương pháp lên men trong bể là một lựa chọn tuyệt vời.
Prosecco
Prosecco là loại rượu vang nổi tiếng nhất được sản xuất bằng phương pháp lên men trong bể. Đó là lý do tại sao bạn tìm thấy những hương thơm hoa và đào tuyệt vời mà không bị ảnh hưởng bởi hương bánh quy và bánh mì brioche. Để tìm được Prosecco hảo hạng, hãy tìm nhãn ghi “DOCG” và “Valdobbiadene”, còn đối với Prosecco thực sự đặc biệt, thì có loại thượng hạng: “Cartizze”.
Rượu vang đỏ và rượu vang sủi bọt ngọt
Những ví dụ tuyệt vời khác về rượu vang được sản xuất theo phương pháp lên men trong thùng thép từ Ý, hãy thử Lambrusco (một loại rượu vang sủi bọt đỏ!) và Asti, một loại rượu vang sủi bọt ngọt được làm từ nho Moscato.
Mẹo và thủ thuật cuối cùng để chọn rượu vang sủi bọt
Độ ngọt
Việc biết được lượng đường trong rượu vang sủi bọt có thể khó khăn – nếu bạn thích rượu vang khô (không ngọt), bạn có thể tìm kiếm các thuật ngữ sau (bất kể loại rượu vang sủi bọt nào bạn đang dùng):
- Brut Nature / Zero Dosage
- Extra Brut
- Brut
- Secco (tiếng Ý nghĩa là Khô)
Bất cứ điều gì khác ngoài những thuật ngữ trên đều có nghĩa là rượu vang có lượng đường đáng kể. Ví dụ, Extra Dry có nhiều đường hơn rượu vang được dán nhãn Brut và có vị ngọt nhẹ. Nếu bạn đang tìm kiếm rượu vang sủi bọt ngọt hơn, hãy tìm Doux.
Giống nho
Hầu hết các loại rượu vang sủi bọt theo phương pháp truyền thống đều lấy cảm hứng từ Champagne. Do đó, nhiều loại rượu vang này sử dụng Chardonnay và Pinot Noir. Một số thuật ngữ chính có thể cho bạn biết những gì có trong chai:
Blanc de Blancs: Điều này có nghĩa là “trắng từ trắng” – tức là rượu vang trắng được làm từ nho trắng, và trong trường hợp Champagne và hầu hết các loại rượu vang theo phương pháp truyền thống khác, điều này có nghĩa là 100% Chardonnay. Chúng thường khá khô nhưng có thể để lâu rất lâu.
Blanc de Noirs: Điều này có nghĩa là “trắng từ đen” – đây là những loại rượu vang sủi bọt trắng được làm từ nho đen (thật bất ngờ!). Chúng chỉ sử dụng nho Pinot Noir hoặc Meunier, hoặc cả hai, để làm rượu, điều này có nghĩa là bạn sẽ cảm nhận được hương vị trái cây rõ rệt hơn và ít khô hơn so với Blanc de Blancs.
Để tìm hiểu thêm – hãy xem Cách sản xuất rượu vang sủi bọt để biết thêm thông tin.
Giờ đây, bạn đã có những công cụ để hiểu rõ hơn về các loại rượu vang sủi bọt, hãy đến cửa hàng rượu vang địa phương hoặc xem kỹ hơn phần rượu vang sủi bọt trong thực đơn rượu vang tại nhà hàng địa phương để tìm ra loại rượu sủi bọt yêu thích mới của mình.
Nguồn: Wine Folly