Xét nghiệm chức năng thận

Tổng quan về các xét nghiệm chức năng thận

Bạn có hai quả thận nằm ở hai bên cột sống, mỗi quả có kích thước xấp xỉ bằng nắm tay người. Chúng nằm ở phía sau bụng và bên dưới lồng ngực.

Thận đóng nhiều vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của bạn. Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là lọc các chất thải từ máu và thải chúng ra khỏi cơ thể qua nước tiểu. Thận cũng giúp kiểm soát lượng nước và các khoáng chất thiết yếu khác nhau trong cơ thể. Ngoài ra, chúng rất quan trọng đối với việc sản xuất:

• Vitamin D

• Hồng cầu

• Hormone điều hòa huyết áp

Nếu bác sĩ nghi ngờ thận của bạn có thể không hoạt động bình thường, bạn có thể cần làm các xét nghiệm chức năng thận. Đây là những xét nghiệm máu và nước tiểu đơn giản có thể xác định các vấn đề về thận của bạn.

Bạn cũng có thể cần làm xét nghiệm chức năng thận nếu bạn mắc các bệnh lý khác có thể gây hại cho thận, chẳng hạn như tiểu đường hoặc huyết áp cao. Chúng có thể giúp bác sĩ theo dõi các tình trạng này.

Triệu chứng của vấn đề về thận

Các triệu chứng có thể cho thấy vấn đề về thận bao gồm:

• Huyết áp cao

• Máu trong nước tiểu

• Thường xuyên buồn tiểu

• Khó bắt đầu đi tiểu

• Tiểu đau

• Sưng tay và chân do tích tụ dịch trong cơ thể

Một triệu chứng đơn lẻ có thể không có nghĩa là điều gì đó nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi xảy ra đồng thời, những triệu chứng này cho thấy thận của bạn không hoạt động bình thường. Các xét nghiệm chức năng thận có thể giúp xác định nguyên nhân.

Các loại xét nghiệm chức năng thận

Để kiểm tra chức năng thận của bạn, bác sĩ sẽ chỉ định một loạt các xét nghiệm có thể ước tính tốc độ lọc cầu thận (GFR). GFR cho bác sĩ biết thận của bạn đang loại bỏ chất thải ra khỏi cơ thể nhanh như thế nào.

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu sàng lọc sự hiện diện của protein và máu trong nước tiểu. Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra protein trong nước tiểu, không phải tất cả đều liên quan đến bệnh tật. Nhiễm trùng làm tăng protein trong nước tiểu, nhưng tập thể dục nặng cũng vậy. Bác sĩ có thể muốn lặp lại xét nghiệm này sau vài tuần để xem kết quả có tương tự hay không.

Bác sĩ cũng có thể yêu cầu bạn cung cấp mẫu nước tiểu thu thập trong 24 giờ. Điều này có thể giúp bác sĩ xem tốc độ đào thải chất thải creatinine ra khỏi cơ thể bạn nhanh như thế nào. Creatinine là sản phẩm phân hủy của mô cơ.

Xét nghiệm creatinine huyết thanh

Xét nghiệm máu này kiểm tra xem creatinine có tích tụ trong máu của bạn hay không. Thận thường lọc hoàn toàn creatinine khỏi máu. Nồng độ creatinine cao cho thấy có vấn đề về thận.

Theo Tổ chức Thận Quốc gia (NKF), nồng độ creatinine cao hơn 1,2 miligam/decilit (mg/dL) đối với phụ nữ và 1,4 mg/dL đối với nam giới là dấu hiệu của vấn đề về thận.

Nitơ urê máu (BUN)

Xét nghiệm nitơ urê máu (BUN) cũng kiểm tra các chất thải trong máu của bạn. Xét nghiệm BUN đo lượng nitơ trong máu. Nitơ urê là sản phẩm phân hủy của protein.

Tuy nhiên, không phải tất cả các kết quả xét nghiệm BUN tăng cao đều do tổn thương thận. Các loại thuốc thông thường, bao gồm liều cao aspirin và một số loại kháng sinh, cũng có thể làm tăng BUN của bạn. Điều quan trọng là bạn cần thông báo cho bác sĩ về bất kỳ loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng nào bạn đang dùng thường xuyên. Bạn có thể cần ngừng sử dụng một số loại thuốc trong vài ngày trước khi xét nghiệm.

Mức BUN bình thường nằm trong khoảng từ 7 đến 20 mg/dL. Giá trị cao hơn có thể cho thấy một số vấn đề sức khỏe khác nhau.

Ước tính tốc độ lọc cầu thận (GFR)

Xét nghiệm này ước tính khả năng lọc chất thải của thận. Xét nghiệm xác định tốc độ bằng cách xem xét các yếu tố như:

• Kết quả xét nghiệm, đặc biệt là nồng độ creatinine

• Tuổi

• Giới tính

• Chủng tộc

• Chiều cao

• Cân nặng

Bất kỳ kết quả nào thấp hơn 60 mililit/phút/1,73m2 đều có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh thận.

Cách thực hiện xét nghiệm

Xét nghiệm chức năng thận thường yêu cầu mẫu nước tiểu 24 giờ và xét nghiệm máu.

Mẫu nước tiểu 24 giờ

Mẫu nước tiểu 24 giờ là xét nghiệm độ thanh thải creatinine. Nó giúp bác sĩ biết được lượng creatinine mà cơ thể bạn thải ra trong một ngày.

Vào ngày bắt đầu xét nghiệm, hãy đi tiểu vào bồn cầu như bình thường khi bạn thức dậy.

Trong suốt phần còn lại của ngày và đêm, hãy đi tiểu vào một hộp đựng đặc biệt do bác sĩ cung cấp. Đậy kín hộp và giữ lạnh trong suốt quá trình thu thập mẫu. Hãy nhớ dán nhãn rõ ràng cho hộp và nói với các thành viên khác trong gia đình lý do tại sao nó được để trong tủ lạnh.

Vào buổi sáng ngày thứ hai, hãy đi tiểu vào hộp đựng khi bạn thức dậy. Điều này hoàn tất quá trình thu thập mẫu 24 giờ.

Hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ về nơi gửi mẫu. Bạn có thể cần phải gửi lại mẫu đến phòng khám của bác sĩ hoặc phòng thí nghiệm.

Xét nghiệm máu

Xét nghiệm BUN và creatinine huyết thanh cần lấy mẫu máu tại phòng thí nghiệm hoặc phòng khám bác sĩ.

Kỹ thuật viên lấy máu sẽ buộc một dải băng thun quanh cánh tay trên của bạn. Điều này làm cho các tĩnh mạch nổi rõ hơn. Sau đó, kỹ thuật viên sẽ làm sạch vùng da trên tĩnh mạch. Họ sẽ luồn một kim rỗng qua da và vào tĩnh mạch. Máu sẽ chảy ngược vào ống nghiệm để gửi đi phân tích.

Bạn có thể cảm thấy nhói hoặc châm chích khi kim vào tay. Kỹ thuật viên sẽ đặt gạc và băng lên vị trí chọc kim sau khi xét nghiệm. Vùng da xung quanh chỗ chọc kim có thể bị bầm tím trong vài ngày tiếp theo. Tuy nhiên, bạn sẽ không cảm thấy đau dữ dội hoặc kéo dài.

Điều trị bệnh thận giai đoạn sớm

Bác sĩ sẽ tập trung điều trị bệnh lý tiềm ẩn nếu xét nghiệm cho thấy bệnh thận giai đoạn sớm. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc để kiểm soát huyết áp nếu xét nghiệm cho thấy tăng huyết áp. Họ cũng sẽ đề xuất những thay đổi về lối sống và chế độ ăn uống.

Nếu bạn bị tiểu đường, bác sĩ có thể muốn bạn đến gặp bác sĩ nội tiết. Loại bác sĩ này chuyên về các bệnh chuyển hóa và có thể giúp đảm bảo bạn kiểm soát đường huyết tốt nhất có thể.

Nếu có những nguyên nhân khác gây ra kết quả xét nghiệm chức năng thận bất thường, chẳng hạn như sỏi thận và lạm dụng thuốc giảm đau, bác sĩ sẽ có biện pháp thích hợp để điều trị những rối loạn đó.

Kết quả xét nghiệm bất thường có nghĩa là bạn có thể cần xét nghiệm chức năng thận định kỳ trong những tháng tới. Điều này sẽ giúp bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe của bạn.

Nguồn: healthline