Vĩ tuyến 17 ở huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị – không chỉ là một đường ranh giới được kẻ trên bản đồ, mà còn là dấu mốc lịch sử gắn liền với những mất mát, chia cắt của dân tộc Việt Nam. Nằm trên dòng sông Bến Hải và cầu Hiền Lương, nơi đây từng là giới tuyến tạm thời chia đôi đất nước trong suốt hơn hai thập kỷ (1954 – 1975). Một lần đặt chân đến nơi này, bạn sẽ hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình, trân trọng hơn những gì đang có và cảm nhận sâu sắc hành trình mà dân tộc đã đi qua. Đây là lý do Vĩ tuyến 17 luôn là điểm đến không thể bỏ lỡ với mọi du khách yêu lịch sử và thích khám phá.
Vĩ tuyến 17 – Chứng nhân lịch sử
Vĩ tuyến 17 thường được biết đến trên thế giới với cái tên Vietnamese Demilitarized Zone – V-DMZ, là một khu phi quân sự dọc theo 2 bờ sông Bến Hải, gắn liền với lịch sử chia cắt Bắc Nam. Sau Hiệp định Genève năm 1954, Vĩ tuyến 17 được xác nhận là một giới tuyến quân sự tạm thời để ngăn cắt vùng tập kết giữa lực lượng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và quân Pháp cùng đồng minh. Theo dự kiến ban đầu, giới tuyến này chỉ tồn tại hai năm trước khi tổng tuyển cử thống nhất được tổ chức. Thế nhưng, chính quyền Ngô Đình Diệm được Mỹ hậu thuẫn mạnh mẽ đã cố tình tránh né và kéo dài tình thế, từ chối cuộc tổng tuyển cử. Kể từ đó, sông Bến Hải, cầu Hiền Lương trở thành ranh giới chia cắt hai miền đất nước trong suốt 21 năm.
Những cuộc chiến đặc biệt tại Vĩ tuyến 17
Cuộc chiến “màu sơn” cầu Hiền Lương
“Cuộc chiến màu sơn” cầu Hiền Lương là một trong những cuộc chiến tuy không diễn ra trên chiến trường nhưng cũng vô cùng cam go. Khi chính quyền Mỹ Diệm ở miền Nam sơn phần cầu của mình màu xanh, quân ta ở miền Bắc lập tức chọn cùng màu để sơn phần còn lại của cầu. Không chịu nhường bước, phía địch nhiều lần đổi sang các màu khác nhưng mỗi lần màu sơn thay đổi, quân ta ở miền Bắc lại nhanh chóng điều chỉnh để thể hiện khát vọng non sông thống nhất. Cho đến đầu thập niên 1960, hai bên mới ngầm chấp nhận duy trì hai màu khác nhau: xanh cho phía Bắc và vàng cho phía Nam.
Cuộc chiến “chọi cờ”
Tại cầu Hiền Lương, sông Bến Hải, mỗi đầu cầu đều có một cột cờ xác định chủ quyền lãnh thổ. Ở bờ Bắc, quân ta dựng cột cờ treo lá cờ đỏ sao vàng. Không chịu lép vế, phía bờ Nam liên tục nâng cột cờ cao hơn và nhiều lần cho đánh bom vào lá cờ Tổ quốc của ta. Cột cờ của quân ta được nhân dân hết lòng bảo vệ, thậm chí có những câu chuyện cảm động như hình ảnh mẹ Viễn, mẹ Diệm vá cờ cùng bộ đội giữa bom đạn. Cuộc “chọi cờ” kéo dài cho đến ngày 28/10/1967, khi quân ta giành thế áp đảo với cột cờ cao 38,6 mét sau tổng cộng 246 lần treo lại lá cờ đỏ sao vàng.
Cuộc chiến “chọi loa”
Giai đoạn 1954 – 1964, dù không còn tiếng súng, khu vực giới tuyến vẫn chứng kiến cuộc chiến âm thanh Bến Hải đầy căng thẳng. Hai bên không ngừng nâng cấp hệ thống loa để “đấu tiếng” qua sông. Phía Bắc phát các chương trình của Đài Tiếng nói Việt Nam, đài Vĩnh Linh cùng nhiều tiết mục ca nhạc nhằm cổ vũ tinh thần yêu nước. Ngược lại, phía bên kia liên tục phát nội dung xuyên tạc và tuyên truyền ca ngợi chính quyền Ngô Đình Diệm. Cuộc “đấu loa” kéo dài cho đến năm 1965, khi Mỹ bắt đầu ném bom miền Bắc thì mới chấm dứt.
Vĩ tuyến 17 có những địa điểm tham quan du lịch nào?
Tham quan, du lịch Vĩ tuyến 17 là một hành trình đặc biệt khi đưa du khách trở về một trong những “tâm điểm lịch sử” quan trọng nhất của thế kỷ XX. Không chỉ là nơi ghi dấu lịch sử chia cắt và hành trình thống nhất, Vĩ tuyến 17 còn là “bảo tàng sống” của những cuộc đấu tranh bền bỉ và vô số câu chuyện xúc động về người dân và chiến sĩ nơi tuyến lửa. Những tour tham quan khu di tích Vĩ tuyến 17 giúp du khách trong và ngoài nước hiểu sâu hơn về chiến tranh, trân trọng hòa bình hôm nay và cảm nhận rõ tinh thần kiên cường của dân tộc Việt Nam.
Cầu Hiền Lương
Ngay bên bờ sông, du khách sẽ bắt gặp cầu Hiền Lương cũ, cây cầu gỗ lim đã được phục dựng nguyên trạng hai màu xanh – vàng. Đây là cây cầu gắn liền với lịch sử chia cắt Bắc – Nam, nay được giữ lại như một di tích sống để du khách tham quan.
Song hành với biểu tượng lịch sử ấy là cầu Hiền Lương mới, vững chãi, hiện đại, được xây dựng để phục vụ giao thông ngày nay. Hai cây cầu đứng cạnh nhau như hai lát cắt thời gian: một bên là quá khứ kiên cường, một bên là hiện tại đổi mới, hòa vào nhau tạo nên hình ảnh vừa đối lập, vừa hòa hợp đầy xúc động. Khi bước chân trên cầu gỗ phục dựng, du khách có thể cảm nhận rõ hơi thở của lịch sử, nhìn dòng Bến Hải lững lờ trôi, đưa mắt về phía kỳ đài và những hạng mục trong khu di tích.
Cột cờ giới tuyến
Cột cờ giới tuyến Hiền Lương là một trong những điểm tham quan của Khu di tích Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải. Tọa lạc ở bờ Bắc sông Bến Hải (Vĩnh Linh, Quảng Trị), cột cờ từng là “tâm điểm” của cuộc đấu “chọi cờ” giữa quân ta và quân địch. Mỗi lần lá cờ bị bắn hạ, người Vĩnh Linh lại dựng lên lá cờ khác, cao hơn, kiên cường hơn, như một lời khẳng định về ý chí không bao giờ khuất phục. Ngày nay, cột cờ đã được phục dựng với chiều cao 28 mét với lá cờ đỏ sao vàng tung bay rực rỡ, trở thành dấu ấn thiêng liêng của tinh thần kiên cường và khát vọng thống nhất. Đến tham quan cột cờ, du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh đôi bờ Bến Hải, chiêm ngưỡng bản đồ Tổ quốc khắc dưới chân kỳ đài và những bức họa tái hiện lịch sử đấu tranh của người dân Vĩnh Linh.
Nhà trưng bày “Vĩ tuyến 17 và khát vọng thống nhất”
Nhà trưng bày “Vĩ tuyến 17 và Khát vọng thống nhất” là nơi lưu giữ những tư liệu chân thực về thời kỳ đất nước bị chia cắt. Không gian trưng bày dẫn dắt du khách ngược dòng lịch sử qua hơn 50 hiện vật và tư liệu quý, tái hiện bối cảnh Hiệp định Genève, những năm tháng đấu tranh gian khổ vì mục tiêu thống nhất, cùng hình ảnh vĩ tuyến 17 trong ngày đất nước thu về một mối.
Mỗi hiện vật ở đây đều như một lời kể lặng lẽ, giúp người xem hình dung rõ hơn những mất mát, hy vọng và sức mạnh tinh thần của người dân Quảng Trị nói riêng, cả nước nói chung.
Đặc biệt, bản sao chiếc loa 500W từng dùng trong “cuộc chiến âm thanh” tạo ấn tượng mạnh mẽ, khiến du khách cảm nhận được không khí căng thẳng nhưng kiên cường của những năm tháng tuyên truyền qua sông.
Cụm tượng đài “Khát vọng thống nhất”
Nằm ở bờ Nam sông Bến Hải, cụm tượng đài “Khát vọng thống nhất” được xây dựng trên nền đá rộng, gồm bệ phù điêu mô phỏng hình ảnh lá dừa – biểu tượng quen thuộc của miền Nam, và khối tượng người mẹ cùng con trai. Hình ảnh hai mẹ con hướng về bờ Bắc gợi lên nỗi chờ đợi, niềm tin và khát khao đoàn tụ mòn mỏi của hàng triệu gia đình xuyên suốt bao nhiêu năm bị chia cắt.
Giá vé tham quan khu di tích Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải
Khu di tích Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải mở cửa đón khách từ 7:00 đến 17:00 hằng ngày, kể cả thứ Bảy và Chủ nhật. Giá vé trọn gói cả khu di tích bao gồm giá vé tham quan cầu Hiền Lương, nhà trưng bày Vĩ tuyến 17, cột cờ giới tuyến và tượng đài Khát vọng thống nhất hiện nay là 50.000 đồng/người lớn.
Các điểm đến lịch sử khác gần Vĩ Tuyến 17
Khi tham gia các hành trình như Tour Vĩ tuyến 17 1 ngày hay Tour DMZ Huế – Quảng Trị, du khách không chỉ ghé thăm cầu Hiền Lương – sông Bến Hải mà có thể tham quan nhiều điểm đến lịch sử khác nằm gần khu vực giới tuyến. Dưới đây là những địa danh tiêu biểu giúp hành trình thêm trọn vẹn và nhiều chiều sâu, đặc biệt hữu ích cho những ai đang tìm địa điểm tham quan kết hợp cùng Vĩ tuyến 17:
– Địa đạo Vịnh Mốc nằm cách cầu Vĩ tuyến 17 khoảng 14km, là địa đạo lớn nhất Việt Nam và từng là nơi sinh sống, chiến đấu của quân dân Vĩnh Mốc suốt gần một thập kỷ giữa “tọa độ lửa” Quảng Trị. Đến đây, du khách có thể đi sâu vào hệ thống hầm ngầm kiên cố, khám phá không gian sinh hoạt, phòng y tế, bếp Hoàng Cầm. Du khách đến Vĩ Tuyến 17 có thể kết hợp tham quan Vịnh Mốc vì khoảng cách giữa hai di tích không quá xa.
– Thành cổ Quảng Trị cách Vĩ tuyến 17 khoảng 34 km, là chiến trường ác liệt gắn với 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa năm 1972. Di tích hiện còn tường thành, đài tưởng niệm trung tâm và nhà trưng bày, nơi du khách có thể tìm hiểu và tưởng niệm tri ân các chiến sĩ.
– Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn, cách Vĩ tuyến 17 khoảng 16km, là nơi an nghỉ của hơn 10.300 liệt sĩ trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Du khách có thể đến thắp hương tưởng niệm và lắng nghe những câu chuyện của những người chiến sĩ.
– Sân bay Tà Cơn nằm ở Khe Sanh, phía Tây Quảng Trị, cách Vĩ tuyến 17 khoảng 82km, là chứng tích quan trọng của trận chiến Khe Sanh năm 1968. Khu di tích hiện bảo tồn đường băng, hầm trú ẩn, máy bay C-130, trực thăng UH-1 và nhiều tư liệu về cuộc bao vây 170 ngày đêm.
– Nhà tù Lao Bảo thuộc huyện Hướng Hóa, Quảng Trị, cách Vĩ tuyến 17 khoảng 98km. Đây là nơi từng giam giữ hàng nghìn chiến sĩ cách mạng trong thời kỳ Pháp thuộc. Di tích hiện phục dựng khu giam, tường đá, sân trại và nhiều hiện vật phản ánh chế độ lao tù hà khắc. Khi tham quan, du khách có thể tìm hiểu câu chuyện về tinh thần kiên trung của những người tù chính trị.
– Hang Chỉ Huy Đoàn 559 cách Vĩ tuyến 17 khoảng 132 km, từng là “bộ não” điều phối tuyến vận tải Trường Sơn. Tại đây, du khách được trải nghiệm tham quan 7 tầng hang được phục dựng theo tư liệu lịch sử, qua đó nghe lại nhiều câu chuyện xúc động về những người mở đường trên tọa độ lửa 20.
Kinh nghiệm du lịch Khu di tích Vĩ tuyến 17
Nếu bạn đang tìm kinh nghiệm đi Vĩ tuyến 17, dưới đây là một số lưu ý quan trọng giúp chuyến tham quan thuận lợi và trọn vẹn hơn. Về di chuyển, du khách có thể xuất phát từ nhiều hướng: từ TP. Đồng Hới vào khoảng 75km hoặc từ TP. Đông Hà ra chỉ khoảng 27km. Nếu không có phương tiện cá nhân, bạn có thể thuê xe đi DMZ Quảng Trị để chủ động lịch trình và dễ dàng kết hợp tham quan thêm các điểm lân cận như Địa đạo Vịnh Mốc hay Nghĩa trang Trường Sơn.
Thời điểm lý tưởng để khám phá là sáng sớm hoặc chiều muộn, vì khu vực này nắng gắt và ít bóng râm. Khi đến các điểm thuộc Vĩ tuyến 17 – nơi lưu giữ nhiều dấu tích chiến tranh, bạn nên mặc trang phục lịch sự, kín đáo để thể hiện sự tôn trọng với không gian di tích.
Nguồn: The Oxalis Experience
Bạn phải đăng nhập để bình luận.