Pinot Gris (hay còn gọi là Pinot Grigio) là một giống nho đột biến màu hồng nhạt của Pinot Noir. Giống nho này nổi tiếng với những loại rượu vang trắng tươi mát, nhưng cũng có thể tạo ra những loại rượu vang trắng đậm đà hơn và thậm chí được dùng để làm rượu vang hồng. Hãy tìm đến miền Bắc Ý, Alsace, Oregon và Đức để tìm những ví dụ tiêu biểu.
Còn được biết đến với các tên gọi: Pinot Grigio, Grauburgunder, Ruländer
Hồ sơ hương vị
Pinot Gris là giống nho vỏ hồng với nhiều phong cách rượu vang khác nhau. Chịu ảnh hưởng bởi kỹ thuật làm rượu và độ chín khi thu hoạch, rượu có thể có hương vị từ nhẹ nhàng, tươi mát đến đậm đà, béo ngậy, thậm chí cả các loại rượu ngọt, cam và hồng được thu hoạch muộn.
Về hương thơm, Pinot Gris thường có mùi lê chín, táo và đào. Ở những vùng khí hậu mát mẻ hơn, rượu có thể nghiêng về hương cam quýt và táo xanh, trong khi các loại rượu thu hoạch muộn gợi lên hương trái cây nhiệt đới, mật ong và gia vị. Việc ngâm vỏ nho có thể tạo ra rượu “cam” với hương thơm sâu lắng và độc đáo hơn.
Về hương vị, rượu có nhiều phong cách khác nhau, từ nhẹ nhàng, giòn tan với độ axit cao đến đậm đà, phong phú với độ axit vừa phải. Rượu có thể khô hoặc ngọt, đặc biệt là khi thu hoạch muộn hoặc bị ảnh hưởng bởi nấm quý. Rượu Rosé Pinot Gris mang đến sự pha trộn độc đáo giữa đặc điểm trắng giòn và đỏ nhẹ. Giống nho này thể hiện nghệ thuật và sự đa dạng của nghề làm rượu trong vô số các phong cách khác nhau.
Cách thưởng thức rượu vang Pinot Gris
Nhìn chung, rượu Pinot Gris nên được phục vụ lạnh, bất kể phong cách nào. Điều này đặc biệt đúng với các loại rượu nhẹ và tươi mát, vốn sẽ ngon hơn khi được thưởng thức ở nhiệt độ mát hơn. Nếu bạn có một chai Pinot Gris đậm đà, sánh mịn hoặc được ủ cùng vỏ nho, việc phục vụ ở nhiệt độ ấm hơn một chút có thể làm nổi bật độ phức tạp của rượu, tương tự như cách bạn làm với rượu Chardonnay.
Ly rượu vang trắng phù hợp với hầu hết các loại Pinot Gris, bao gồm cả phiên bản rosé. Hình dạng của ly cho phép hương thơm được tập trung và cảm nhận trọn vẹn. Mặc dù một số loại rượu Pinot Gris, đặc biệt là các loại thu hoạch muộn và ngọt hơn, có thể để lâu được, nhưng hầu hết các loại khác đều được dùng để thưởng thức ngay lập tức và không cần phải gạn.
Gợi ý kết hợp rượu vang Pinot Gris với món ăn
Giống rượu Pinot Gris đa năng, phù hợp với nhiều món ăn khác nhau. Các loại rượu nhẹ, tươi mát rất hợp với hải sản, salad và phô mai mềm, trong khi các loại rượu đậm đà hoặc có màu cam lại rất hợp với các loại thịt béo ngậy như gà quay hoặc thịt lợn quay. Các loại rượu ngọt và thu hoạch muộn rất thích hợp với các món tráng miệng trái cây hoặc thậm chí có thể uống riêng. Rượu vang hồng Pinot Gris là một loại rượu khai vị tuyệt vời và rất hợp với mì Ý nhẹ, thịt nguội hoặc các món ăn nhẹ mặn. Sự đa dạng của nó phù hợp với nhiều nền ẩm thực trên thế giới.
5 sự thật thú vị về Pinot Gris
- Pinot Gris là một biến thể màu sắc của Pinot Noir, và chùm nho có thể có màu xám hồng, điều này đã tạo nên tên gọi của nó, “thông xám”.
- Mặc dù có nguồn gốc từ Pháp, nhưng nhà sản xuất Pinot Gris lớn nhất lại là Ý, nơi nó được biết đến với tên gọi Pinot Grigio và thường có phong cách nhẹ nhàng, tươi mát.
- Khi được ủ với thời gian tiếp xúc vỏ nho lâu hơn, Pinot Gris có thể tạo ra rượu vang màu đồng (ramato) với độ phức tạp và cấu trúc tanin mạnh mẽ hơn.
- Pinot Gris là một trong số ít giống nho có thể phát triển tự nhiên nấm Botrytis cinerea, giúp cô đọng đường và hương vị, tạo ra rượu vang tráng miệng.
- Ở Đức, Pinot Gris được biết đến với tên gọi Grauburgunder, tạo ra loại rượu vang đậm đà, đầy đặn với độ axit cân bằng và sảng khoái.
Nguồn gốc
Có nguồn gốc từ vùng Burgundy của Pháp, Pinot Gris đã phát triển trên toàn cầu, thích nghi với nhiều khí hậu và thổ nhưỡng khác nhau. Ý, với loại rượu Pinot Grigio nổi tiếng, là nhà sản xuất lớn nhất, trong khi các vùng như Alsace, Oregon và Đức cũng tạo ra những loại rượu vang đặc trưng của giống nho này. Mặc dù phân bố rộng khắp về mặt địa lý, Pinot Gris vẫn giữ vị trí quan trọng trong thế giới rượu vang nhờ tính linh hoạt và nhiều phong cách hấp dẫn.
- Ý: 46.508 mẫu Anh (18.821 ha)
- Hoa Kỳ: 18.439 mẫu Anh (7.462 ha)
- Đức: 12.076 mẫu Anh (4.887 ha)
- Úc: 9.024 mẫu Anh (3.652 ha)
- Pháp: 7.085 mẫu Anh (2.867 ha)
- New Zealand: 5.985 mẫu Anh (2.422 ha)
Tổng diện tích vườn nho – 120.020 mẫu Anh (48.570 ha) (Nguồn: Đại học Adelaide, 2021)
Ý
Những điều cần biết: Pinot Gris được gọi là Pinot Grigio ở Ý, và đây là nhà sản xuất lớn nhất thế giới. Thường hoàn toàn khô với độ axit tuyệt vời và hương hạnh nhân đắng, Pinot Grigio của Ý thường được coi là loại rượu nhẹ và tươi mát nhất. Tuy nhiên, tùy thuộc vào vùng ở Ý, bạn có thể tìm thấy một số phong cách khác nhau. Những loại kém thú vị nhất thường đến từ vùng đồng bằng Venice bằng phẳng, vì vậy hãy tìm đến vùng chân núi Alps để có những ví dụ tốt nhất.
Alto Adige: Pinot Grigio của Alto Adige nổi bật với hương vị trái cây chín mọng, hương gừng nồng nàn, sắc thái hoa và độ axit sảng khoái, kết hợp với cấu trúc và độ đậm đà, một số thậm chí còn thể hiện hương thơm của khói và gia vị từ quá trình ủ trong thùng gỗ. Alto Adige sản xuất Pinot Grigio đẳng cấp thế giới, có thể lưu trữ lâu dài và là một trong những vùng rượu vang đẹp nhất thế giới.
Friuli-Venezia Giulia: Nổi tiếng với Pinot Grigio có cấu trúc và phong cách ‘Ramato’ độc đáo (rượu vang tiếp xúc với vỏ nho), rượu vang của Friuli thể hiện hương vị trái cây chín mọng, hương hoa và gia vị tinh tế. Những đặc điểm này, kết hợp với độ chua sảng khoái và cấu trúc đầy đặn hơn, thể hiện rõ tay nghề làm rượu vang xuất sắc của vùng.
Alsace, Pháp
Điều cần biết: Được nhiều người coi là quê hương của Pinot Gris, Alsace thể hiện phong cách rượu vang đậm đà, đầy đặn với hương vị trái cây chín mọng và nhiệt đới, được nhấn mạnh bởi độ chua tươi mát và các sắc thái khoáng chất. Rượu thường có vị khói và gia vị tinh tế, đặc biệt là ở những phiên bản ủ lâu năm, làm tăng thêm chiều sâu cho hương vị trái cây tươi mát. Hãy tìm nhãn “Grand Cru” trên chai để biết những loại rượu ngon nhất.
Vendanges Tardives: Vùng này nổi tiếng với những loại rượu vang thu hoạch muộn xuất sắc, Vendanges Tardives và Sélection de Grains Nobles, mang đến sự cân bằng tuyệt vời giữa vị ngọt và độ chua.
Sélection de Grains Nobles: Những loại rượu này được làm từ nho bị ảnh hưởng bởi nấm quý tộc (Noble Rot), làm tăng thêm nồng độ đường và hương vị. Hãy mong đợi một sự phức tạp đặc biệt với nhiều lớp hương vị trái cây sấy khô, mật ong và gia vị, đồng thời vẫn giữ được sự tươi mát đặc trưng nhờ độ chua đặc trưng của vùng.
Oregon, Hoa Kỳ
Điều cần biết: Các phiên bản rượu vang Mỹ thường có hương vị trái cây đậm đà hơn và độ chua thấp hơn so với các phiên bản châu Âu. Chủ yếu được trồng ở thung lũng Willamette có khí hậu mát mẻ, loại rượu này mang đến hương vị cân bằng giữa cam quýt tươi mát và trái cây vườn chín mọng. Rượu thường có độ đậm vừa phải đến đầy đặn, với độ chua sảng khoái và thường có chút khoáng chất hoặc gia vị. Tính linh hoạt và đặc trưng biểu cảm của nó phản ánh sự đa dạng về vi khí hậu và kỹ thuật làm rượu tiên tiến của vùng.
Đức
Những điều cần biết: Được biết đến với tên gọi Grauburgunder ở Đức, loại rượu này đặc trưng bởi phong cách đậm đà, đầy đặn, cân bằng bởi độ axit sống động, và thường được ủ trong thùng gỗ sồi, khiến nó tương tự như Chardonnay. Bạn sẽ tìm thấy những hương vị của táo chín, lê và một chút mật ong, thường có vị khoáng đặc trưng.
Pfalz: Khí hậu ấm áp và thổ nhưỡng đa dạng của Pfalz tạo nên phong cách Grauburgunder chín mọng, đậm đặc. Hãy mong đợi hương vị của trái cây có hột chín và thoang thoảng mật ong, được hỗ trợ bởi độ axit sống động và một chút khoáng chất.
Baden: Là vùng sản xuất rượu vang ấm áp nhất của Đức, Baden sản xuất rượu vang Grauburgunder với cấu trúc mạnh mẽ, hương vị trái cây nhiệt đới chín mọng và một chút vị hạt hoặc cay đặc trưng trong khi vẫn duy trì độ axit tươi mát mang lại sự cân bằng và cấu trúc.
Kiến thức chuyên sâu
Tìm hiểu sâu hơn về Pinot Grigio.
Một loại rượu vang hồng Pinot Grigio có tên Ramato
Có thể bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng cũng có một loại rượu vang hồng Pinot Grigio. Loại rượu này sử dụng vỏ nho màu hồng nhạt để tạo màu đồng nhạt cho rượu. Các nhà sản xuất thường ngâm nước ép nho với vỏ, giống như rượu vang hồng, trong khoảng 24 đến 36 giờ.
Rượu vang Ramato có thể được tìm thấy ở vùng Friuli, Ý. Tùy thuộc vào nhà sản xuất, rượu có thể mang đến những sắc thái của quả mâm xôi trắng, da thuộc, anh đào chua, và một chút vị thịt hoặc vị ngọt của nam việt quất khô ở hậu vị. Ngoài ra, một số nhà máy rượu vẫn đang thử nghiệm với Pinot Grigio và quá trình ủ trong thùng gỗ, thường sử dụng thùng gỗ dẻ, một loại gỗ phổ biến dọc biên giới Friuli và Slovenia.
Di truyền đột biến
Một ví dụ điển hình về đột biến soma trong ngành trồng nho, Pinot Gris tiến hóa từ một biến thể di truyền của Pinot Noir, trong đó một đa hình nucleotide đơn (SNP) trong chuỗi DNA đã khiến quả nho có màu xanh xám thay vì màu đen của Pinot Noir.
Những đột biến này, mặc dù hiếm gặp, nhưng xảy ra một cách tự nhiên và ngẫu nhiên. Sự kiện di truyền này đã cho phép Pinot Gris phát triển một đặc điểm riêng biệt trong khi vẫn giữ được mã di truyền tương tự như Pinot Noir. Hai giống nho này chia sẻ một lượng đáng kể vật chất di truyền, giải thích tại sao có thể có những đặc điểm trùng lặp trong hương thơm và hương vị của chúng.
Nguồn: Wine Folly