Nghiên cứu mới chỉ ra rằng thực phẩm giàu kali có thể làm giảm nguy cơ vôi hóa mạch máu và xơ cứng động mạch chủ.
Những người yêu thích chuối… hãy vui mừng!
Điều đó cũng đúng với những người yêu thích bơ, dưa lưới, bí ngô, đậu lăng và các loại thực phẩm giàu kali khác.
Nghiên cứu mới đang mở ra khả năng rằng các bác sĩ một ngày nào đó có thể giúp bệnh nhân tránh được một số bệnh tim bằng cách phân tích mức độ kali của họ.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Alabama ở Birmingham (UAB) gần đây đã kết luận một nghiên cứu trên chuột cho thấy mối tương quan giữa việc giảm kali trong chế độ ăn và sự hình thành vôi hóa mạch máu và độ cứng động mạch chủ.
Độ cứng động mạch chủ, thường được gọi là “xơ cứng động mạch”, là yếu tố dự báo bệnh tim ở người.
Trong nghiên cứu của họ, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy mức độ cứng động mạch chủ tăng lên ở những con chuột được cho ăn chế độ ăn giảm kali so với những con chuột được cho ăn lượng kali bình thường.
Thí nghiệm sâu hơn cho thấy rằng việc giảm kali dường như khuyến khích sự biểu hiện của một số dấu hiệu gen nhất định.
Những dấu hiệu này, đến lượt chúng, thúc đẩy sự vôi hóa của các tế bào cơ trơn mạch máu bằng cách biến đổi chúng thành các tế bào giống xương.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, ít nhất là trong mô hình chuột, việc giảm kali trong chế độ ăn thực sự thúc đẩy sự gia tăng độ cứng động mạch chủ.
Ngược lại, chế độ ăn giàu kali dường như làm giảm sự vôi hóa mạch máu và độ cứng động mạch chủ.
“Những phát hiện này có tiềm năng ứng dụng quan trọng vì chúng chứng minh lợi ích của việc bổ sung đủ kali trong việc ngăn ngừa vôi hóa mạch máu ở chuột dễ bị xơ vữa động mạch, và tác hại của việc thiếu kali,” Tiến sĩ Paul Sanders, giáo sư thận học tại Khoa Y học UAB và là đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết trong một thông cáo báo chí.
Tại sao chúng ta cần kali
Tiến sĩ Morton Tavel, giáo sư lâm sàng danh dự về y học (tim mạch) tại Trường Y Đại học Indiana, viết:
“Kali là một khoáng chất cần thiết cho nhiều chức năng của cơ thể. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc giữ huyết áp ở mức thấp, hoạt động ngược lại với natri.”
“Kali cũng cần thiết cho sự phát triển cơ bắp bình thường,” Tavel nói thêm, “và cho chức năng hệ thần kinh và não bộ. Ngoài việc giảm huyết áp, kali dường như hoạt động bằng cách bảo vệ các mạch máu khỏi bị tổn thương và dày lên quá mức.”
Healthline đã trao đổi về nghiên cứu của UAB, và về tác dụng của kali đối với tim nói chung, với Tiến sĩ Sean P. Heffron, bác sĩ tim mạch và giảng viên y học tại NYU Langone Health ở New York.
“Chắc chắn, bất cứ cơ chế mới nào có khả năng đóng vai trò trong bệnh xơ vữa động mạch ở người đều rất thú vị đối với tôi, cả với tư cách là một bác sĩ lâm sàng và một nhà nghiên cứu,” Heffron nói.
“[Nghiên cứu này] là minh chứng cho một trong những thành phần của chế độ ăn nhiều rau củ và dầu ăn tốt cho sức khỏe như chế độ ăn Địa Trung Hải,” ông nói thêm. “Nó cho thấy một khía cạnh lý giải tại sao chế độ ăn này liên tục được chứng minh là có lợi cho tim mạch. Và chúng ta cần khuyến khích mọi người tuân thủ nhiều hơn các chế độ ăn như vậy; ăn nhiều trái cây và rau củ hơn.”
Không có “thần dược”
Tuy nhiên, một số bác sĩ lo ngại về những người tin vào lý thuyết “thần dược”.
Tiến sĩ Robert S. Greenfield, giám đốc y khoa về tim mạch không xâm lấn và phục hồi chức năng tim tại Viện Tim mạch & Mạch máu MemorialCare thuộc Trung tâm Y tế Orange Coast Memorial ở California, đã bình luận về vấn đề này.
“Thực sự không có thần dược nào cả,” Greenfield nói với Healthline. “Bạn biết đấy, các vấn đề về mạch máu và tim, nó phức tạp hơn thế. Có rất nhiều yếu tố góp phần vào sức khỏe hoặc bệnh tật, và việc loại bỏ một thành phần cụ thể nào đó sẽ không thay đổi được tiến trình bệnh.”
“Khi nói đến kali, tôi hơi lo lắng về việc mọi người cố gắng bổ sung quá nhiều,” Greenfield nói. “Bạn biết đấy, có rất nhiều người, đặc biệt là người trung niên, có thể mắc các vấn đề về thận nhẹ mà thậm chí không thể phát hiện được qua xét nghiệm, và họ có thể không xử lý kali một cách hiệu quả, và chắc chắn bạn không muốn bổ sung quá nhiều.”
Heffron đã nắm bắt được điểm này.
“Trong trường hợp không mắc bệnh thận, hầu hết mọi người có thể xử lý liều lượng kali khá lớn qua hệ tiết niệu và bài tiết nó ở mức độ rất tốt,” ông nói.
Nhưng, Heffron cảnh báo, “Bất cứ điều gì cũng có thể bị lạm dụng, và chúng ta thỉnh thoảng thấy điều đó.”
Giống như Greenfield, Heffron cảnh báo, “Mối lo ngại thực sự là những người mắc bệnh thận, trong trường hợp đó, nồng độ kali trong máu cao phổ biến hơn nhiều.”
“Và nồng độ kali trong máu cao, thường không có triệu chứng, thực sự có thể rất nguy hiểm đối với tim mạch,” Heffron nói thêm. “Không phải nguy hiểm đối với bệnh mạch máu, mà là nguy hiểm đối với chứng rối loạn nhịp tim, gây ra các rối loạn nhịp tim rất nguy hiểm và có khả năng gây tử vong.”
Bao nhiêu là quá nhiều?
Tavel viết: “Mặc dù có một số tranh luận về lượng kali tối ưu trong chế độ ăn uống, hầu hết các chuyên gia đều khuyến nghị lượng tiêu thụ hàng ngày ít nhất là 4.700 miligam.”
“Hầu hết người Mỹ chỉ tiêu thụ một nửa lượng đó mỗi ngày,” Tavel tiếp tục, “điều này sẽ khiến họ thiếu hụt so với khuyến nghị cụ thể này.”
Tất cả các bác sĩ mà Healthline đã nói chuyện đều cho rằng nếu bạn ăn một chế độ ăn uống lành mạnh, giàu trái cây, rau củ, ngũ cốc và chất béo không bão hòa đơn, bạn sẽ nhận được tất cả lượng kali cần thiết cho cơ thể.
Nhưng họ cũng khuyên không nên ăn quá ít hoặc quá nhiều kali.
Greenfield nói: “Ngày nay chúng ta thực sự lo lắng nếu mức kali tăng quá cao vì tất cả các loại thuốc thường dùng đều có xu hướng làm tăng kali.”
“Vì vậy, tôi lo ngại,” Greenfield nói, “rằng nếu ai đó không biết điều đó, và họ đọc bài báo này và cảm thấy họ sẽ đến cửa hàng vitamin, họ sẽ mua một số viên kali và bắt đầu uống chúng thường xuyên. Bởi vì điều đó có thể nguy hiểm.”
Thực phẩm chức năng so với thực phẩm lành mạnh
Có rất ít tranh luận về vai trò của thực phẩm chức năng so với việc ăn thực phẩm lành mạnh như một cách để đáp ứng nhu cầu kali hàng ngày.
Greenfield nói, “Có vẻ như các khoáng chất, vitamin và chất dinh dưỡng trong viên uống và thực phẩm chức năng không có giá trị bằng khi chúng ở dạng tự nhiên.”
Heffron đồng ý rằng chắc chắn bạn có thể nhận được tất cả lượng kali cần thiết từ việc ăn uống lành mạnh.
“Nếu bạn có một chế độ ăn uống tuyệt vời, bạn không cần thực phẩm chức năng,” ông nói.
Tuy nhiên, ông lưu ý, “Thật không may, chỉ một số ít người có chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng.”
Nếu không có một chế độ ăn uống lành mạnh, thực phẩm chức năng có thể là một nguồn cung cấp kali thay thế hợp lý.
Một số thực phẩm giàu kali
Tavel đã cung cấp cho Healthline một danh sách một số thực phẩm mà ông viết, “có thể đáp ứng nhu cầu của bạn cũng như niềm vui ăn uống của bạn.”
Một số thực phẩm đó, cùng với hàm lượng kali của chúng, như sau:
- Khoai lang: 694 miligam (mg) mỗi củ
- Cà chua tươi: 664 mg mỗi 1/4 cốc
- Củ dền tươi: 644 mg mỗi 1/2 cốc
- Đậu trắng: 600 mg mỗi 1/2 cốc
Ngoài ra, những thực phẩm giàu kali khác bao gồm:
- sữa chua
- hầu hết các loại đậu
- nghêu (đóng hộp hoặc tươi)
- mận khô
- cà rốt
- cá thịt chắc
- mật mía
- đậu nành
- bí
- chuối
- sữa
- nước cam
Để tham khảo, Quỹ Thận Quốc gia cung cấp một danh sách đầy đủ các thực phẩm giàu kali.
Cầu vồng và kết luận cuối cùng
Liên quan đến nghiên cứu của UAB, Heffron nói, “Tôi sẽ không xếp nó vào loại ‘đột phá’. Nó có nhiều mối liên hệ thú vị trong một cơ chế mới mà họ đã chứng minh. Tuy nhiên, nó chỉ giới hạn ở chuột và trong đĩa petri, và liệu điều đó có thể áp dụng cho con người hay không chắc chắn là một bước nhảy vọt lớn.”
Greenfield nhấn mạnh tầm quan trọng của lối sống lành mạnh đối với sức khỏe mạch máu. Điều đó bao gồm ăn uống tốt cho tim mạch và tập thể dục thường xuyên.
“Hãy cho tôi biết về huyết áp của bạn,” Greenfield nói. “Hãy cho tôi biết về mức cholesterol của bạn. Ý tôi là, nếu bạn muốn nói về độ cứng động mạch, thì việc có mức cholesterol thấp và huyết áp bình thường có lẽ là hai điều rất quan trọng cần làm để giữ cho động mạch của bạn dẻo dai và khỏe mạnh, đồng thời ngăn ngừa chúng bị cứng.”
Về chế độ ăn uống, Greenfield cho biết: “Nếu bạn tuân theo câu tục ngữ rằng chế độ ăn uống của bạn nên có nhiều màu sắc như cầu vồng, bao gồm đủ loại trái cây và rau củ, thì bạn sẽ có đủ các chất dinh dưỡng cần thiết nếu tuân thủ những nguyên tắc ăn uống lành mạnh đó”.
Nguồn: healthline
Bạn phải đăng nhập để bình luận.